Chiều nay nghe tin, lòng tôi nặng không biết nói thế nào — một gia đình bỗng
chốc tan nát, ba mạng người mất đi, một đứa trẻ 13 tuổi mang thương tích nặng
và một bé gái 3 tuổi may mắn thoát nạn. Câu chuyện về Nguyễn Nam Đại Thuận, 37
tuổi, tưởng như chỉ xuất hiện trong những bản tin tội phạm lạnh lùng, nhưng khi
nhìn vào từng mảnh đời, từng ký ức vụn vỡ, nó lại đau đến xé lòng.
Thuận bị công an tỉnh Đắk Lắk khởi tố và bắt tạm giam ngày 13/9 với hai tội
Giết người và Cướp tài sản. Những con số, những tội danh nghe rất “đứng” trên
giấy tờ — nhưng phía sau đó là cả một chuỗi ngày u uất, giận dữ, và một lựa chọn
tàn nhẫn. Theo lời khai, anh ta đã sát hại vợ mình — chị Nguyễn Thị Kim Hoa (33
tuổi, đã đăng ký kết hôn) — cùng mẹ vợ là bà Trần Thị Dung (55 tuổi) và em trai
chị Hoa, anh Bùi Văn Nghĩa (23 tuổi). Cậu bé 13 tuổi, con riêng của chị Hoa, bị
thương rất nặng nhưng đã chạy thoát sang nhà hàng xóm và được cứu chữa kịp thời.
Một đứa bé 3 tuổi — con chung của Thuận và chị Hoa — có mặt trong nhà nhưng may
mắn không bị tấn công. Những chi tiết ấy khiến tim người nghe quặn lại.
Nghe kể Thuận có tiền án tiền sự — trộm cắp, cố ý gây thương tích — và
nghiện ma túy đã nhiều năm. Người ta bảo, nghiện ngập như một thứ bóng tối, nó
kéo con người ta vào những quyết định liều lĩnh, mất kiểm soát. Nhưng lý do dẫn
tới hành động tối hôm đó, theo lời nghi phạm, bắt nguồn từ ghen tuông và cảm
giác bị gia đình vợ “xa lánh, hắt hủi”. Hai người đăng ký kết hôn năm 2021, một
năm sau chị Hoa sinh bé gái. Rồi mâu thuẫn nổ ra, Thuận bỏ về nhà mẹ đẻ, chỉ thỉnh
thoảng đến thăm con. Khoảng 10 ngày trước khi án mạng xảy ra, anh ta nói rằng
mình bị xua đuổi, vợ “không nghe điện thoại, vắng nhà, ngăn cản việc Thuận gặp
con gái”. Ở trong đầu một người đã nghiện ma túy, những tổn thương đó có lẽ bị
phóng đại, biến thành cay độc, rồi uất ức dẫn tới ý định trả thù.
Tối hôm xảy ra án mạng, Thuận dùng ma túy đá, mang theo dao, búa và đến
nhà vợ ở phường Thành Nhất. Khi anh Nghĩa (em trai chị Hoa) mở cửa, anh ta lao
ra, dùng búa tấn công rồi kéo nạn nhân ra ngoài đường, sau đó dùng dao sát hại.
Thuận tiếp tục xông vào nhà, ra tay với chị Hoa và mẹ vợ. Cậu bé 13 tuổi, mặc
dù bị đâm nhiều nhát, vẫn may mắn chạy thoát, chạy sang nhà hàng xóm kêu cứu —
giữa đêm tối, tiếng hét của trẻ con như một cầu mong sống còn. Còn bé gái 3 tuổi
nằm trong nhà; vì lý do gì mà Thuận không làm hại em bé ấy — đó là điều duy nhất
còn lại trong câu chuyện để người ta bấu víu vào chút ánh sáng.
Sau khi gây án, Thuận lục lấy tiền của mẹ vợ, cướp một chiếc xe SH, mở cốp
vứt hai chiếc điện thoại bên đường, lấy tiền trong đó. Để trốn tránh, anh ta
khoác áo dài áo chống nắng của phụ nữ, trùm kín mặt. Trong lúc lẩn trốn, thu giữ
được con dao nhọn khác, mua ma túy sử dụng và cả thuốc ngủ với ý định uống tự tử
— một cái kết anh ta dường như đã tính toán cho chính mình. Nhưng định mệnh
không cho anh ta thực hiện, khi lực lượng công an huy động hơn 100 cán bộ chốt
chặn, truy bắt. Đến 8h30 sáng hôm sau, Thuận bị khống chế trong một khu rẫy vắng
ở phường Ea Kao; công an thu giữ ma túy và một lọ thuốc ngủ.
Nghe những chi tiết ấy, người ta thường có hai phản ứng: một là phẫn nộ,
muốn người gây ra tội phải trả giá; hai là thương xót cho cả kẻ và nạn nhân —
thương cho những mảnh đời đã rơi vào vòng xoáy. Tôi không muốn bênh vực hành động
độc ác, bởi hành vi tước đi mạng sống người khác là không thể tha thứ. Nhưng
nhìn sâu hơn, tôi thấy một chuỗi lỗi lầm: nghiện ngập, bế tắc trong mối quan hệ,
không có sự giúp đỡ tâm lý, không có mạng lưới xã hội kéo anh ta lại — rồi cuối
cùng là một đêm thù hận được thiêu đốt bởi ma túy.
Ở những làng xóm, người ta thường nói rằng việc gia đình rạn nứt, chồng vợ
cãi vã rồi chia tay là chuyện lắm khi được giấu nhẹm. Nhưng khi bạo lực leo
thang tới sát nhân, mọi cái vỏ bọc bị bóc trần. Người thân của nạn nhân giờ đây
không còn gì để mất ngoài sự oằn mình trong nỗi nhớ và nỗi đau. Người mẹ ngã xuống,
người anh chết một cách tức tưởi, một người vợ không còn nhìn thấy ngày mai —
còn những đứa trẻ phải gánh hậu quả của những quyết định người lớn.
Tôi nghĩ về bé 13 tuổi — em phải chịu thương tích, phải chứng kiến cảnh
tượng kinh hoàng, phải chạy trong đêm để tìm sự sống. Tâm lý của em sau này sẽ
ra sao? Sự an ủi chưa từng đủ để khỏa lấp nỗi sợ hãi đó. Và bé gái 3 tuổi — tuổi
thơ em sẽ in đậm bóng dáng bi thảm của đêm hôm ấy. Những di chứng tinh thần có
thể theo họ suốt đời, nếu không có sự can thiệp kịp thời từ cộng đồng, từ những
người làm công tác xã hội và y tế.
Cũng có tiếng nói nói về trách nhiệm xã hội: hệ thống nào giúp những người
nghiện ngập quay lại cuộc sống bình thường? Khi một người có tiền án, có dấu hiệu
bạo lực, lẽ nào xã hội không có trách nhiệm can thiệp mạnh mẽ hơn? Gia đình nào
có trách nhiệm khi thấy người thân ngày một sa vào ma túy mà không kịp thời đưa
đi cai nghiện? Những câu hỏi ấy không phải để gán tội cho ai, mà để chúng ta
nhìn nhận rằng ngăn chặn bạo lực cần nỗ lực từ nhiều phía — gia đình, y tế, cộng
đồng, chính quyền.
Trong những bản tin tiếp theo, có lẽ mọi người sẽ nghe về phiên tòa, về
quyết định của pháp luật. Nhưng hôm nay, trước hết, chúng ta cần dành một chút
im lặng cho những người mất mát: cho chị Hoa, cho bà Dung, cho anh Nghĩa, cho
những đứa trẻ. Và có lẽ, cần một tiếng nói mạnh mẽ hơn để ngăn chặn những bi kịch
tương tự — không chỉ bằng pháp luật sau khi án mạng xảy ra, mà bằng các biện
pháp phòng ngừa, can thiệp sớm với những người có nguy cơ.
Câu chuyện này là một lời nhắc đau đớn: ghen tuông, nghiện ngập, cảm giác
bị ruồng bỏ — khi kết hợp lại trong một tâm trí yếu đuối — có thể sinh ra thảm
kịch. Chúng ta không thể thay đổi những gì đã xảy ra, nhưng có thể học cách
nhìn ra dấu hiệu và hành động kịp thời để cứu một mạng người khác. Và với những
người ở lại, cuộc sống sẽ phải tiếp tục — khó khăn, mệt mỏi, nhưng vẫn có thể
tìm được cách chữa lành, nếu cộng đồng biết mở rộng vòng tay.