THANH LAN VÀ NHỮNG BÍ MẬT CHƯA TỪNG ĐƯỢC BIẾT ĐẾN KHI CÒN Ở HẢI NGOẠI
Có những con người khi nhắc đến, người ta không thể chỉ nói về sự nghiệp
hay đời tư, mà phải nói bằng cả cảm xúc – bởi họ là một phần ký ức của rất nhiều
thế hệ. Thanh Lan – nữ ca sĩ, diễn viên xinh đẹp sinh năm 1948 tại Nghệ An – là
một cái tên như thế. Cuộc đời chị, từ ánh hào quang đến những năm tháng sóng
gió, giống như một bản nhạc nhiều cung bậc – lúc rộn ràng, khi trầm lắng, có cả
tiếc nuối lẫn hy vọng.
Tôi nhớ lần đầu được gặp Thanh Lan là vào năm 1987, tại Nhà hát Lớn Hà Nội.
Khi ấy, chị đã ngoài 40 nhưng vẫn giữ nét rạng rỡ, trẻ trung đến lạ. Chị bước
ra sân khấu, cất giọng trong trẻo với bài *“Khi xưa ta bé”* – ca khúc Bang Bang
nổi tiếng từng gắn liền với tên tuổi chị hơn một thập kỷ trước. Cả khán phòng lặng
đi để nghe tiếng hát ấy – ngọt ngào, dịu dàng và sâu lắng như rót vào lòng người.
Đêm đó, chị hát đến tám bài, và sau mỗi lần chị dứt giọng là cả khán phòng như
vỡ òa, vỗ tay không ngớt. Đặc biệt có một nhóm khán giả – sau này tôi mới biết
là người Sài Gòn – đứng cả dậy, gọi vang tên Thanh Lan như đang đón thần tượng
trở về. Chưa bao giờ tôi thấy sân khấu Hà Nội sôi động đến vậy.
Thanh Lan không chỉ là một giọng ca đẹp, mà còn là một nhan sắc hiếm có của
điện ảnh Sài Gòn. Trước năm 1975, chị từng được mệnh danh là diễn viên xinh đẹp
nhất, từng tham gia nhiều bộ phim, và nổi bật nhất là vai chính trong *“Ván bài
lật ngửa”*. Cũng vì thế mà chị bị gọi là “quả bom sex” của điện ảnh thời đó – một
danh xưng vừa gợi cảm vừa đầy thị phi. Nhưng sau ánh hào quang ấy là một người
phụ nữ từng trải qua nhiều nỗi đau – từ hôn nhân tan vỡ khi mới 19 tuổi, đến những
cuộc tình bị đồn đoán không hồi kết với những nhạc sĩ tên tuổi như Trầm Tử
Thiêng, Vũ Thành An, Nhật Trường…
Nói đến Thanh Lan là nói đến một tài năng đa diện. Chị hát nhạc Pháp như
thể tiếng mẹ đẻ – chuẩn từng phát âm, và nhập tâm đến mức không ai nghĩ đây là
ngôn ngữ thứ hai. Những ca khúc tiếng Pháp như *“Búp bê không tình yêu”*, *“Tuổi
biết buồn”* hay *“Bang Bang”* qua giọng hát chị trở nên nhẹ nhàng và quyến rũ đến
nao lòng. Thế nhưng, cũng có những lúc chị bật khóc ngay trên sân khấu – không
phải để diễn, mà bởi nỗi buồn trong những bản tình ca như gợi lại những góc khuất
trong chính cuộc đời mình.
Sau năm 1975, Thanh Lan vẫn tiếp tục hoạt động nghệ thuật, vẫn đi hát, vẫn
đóng phim. Nhưng không hiểu vì lý do gì, trong lòng chị luôn có một nỗi thôi
thúc muốn ra đi. Dư luận khi ấy đồn rằng chị đã tìm cách vượt biên đến bảy lần
nhưng đều thất bại. Cho đến năm 1993, khi có dịp sang Mỹ để giới thiệu phim,
Thanh Lan bất ngờ ở lại và không quay về. Một cuộc chia ly âm thầm và nhiều
hoài nghi, nhưng cũng từ đó, chị bước vào những năm tháng tha hương – lặng lẽ
và khép kín.
Người ta nói, chị đi để tìm đến khán giả yêu mến mình. Nhưng chị không ngờ,
khán giả ở quê nhà vẫn nhớ đến chị, thậm chí còn yêu quý hơn trước. Phải đến
năm 2017, Thanh Lan mới chính thức trở về Việt Nam biểu diễn sau 25 năm xa
cách. Và rồi trong chương trình *“Ký ức vui vẻ”* phát sóng năm 2019, chị lại bất
ngờ xuất hiện – với nụ cười rạng rỡ và ánh mắt lấp lánh. Nhưng nếu nhìn kỹ, ai
cũng thấy trong đó có cả những nét buồn – của một người từng trải qua nhiều biến
cố và giờ mới được trở về nơi đã nuôi dưỡng giấc mơ nghệ thuật của mình.
Ở tuổi 70, Thanh Lan vẫn đẹp một cách kỳ lạ. Gương mặt ấy, dáng vóc ấy,
giọng hát ấy – vẫn là “giọng hát học trò” năm nào, vẫn ngọt ngào, vẫn làm khán
giả rưng rưng khi cất tiếng hát *“Tuổi biết buồn”*. Đó không chỉ là bài hát, mà
còn là lời tâm sự – về nỗi cô đơn, những tiếc nuối và tình yêu không bao giờ dứt
với quê hương, khán giả.
Giờ đây, cuộc sống của Thanh Lan đã yên bình hơn. Ở Mỹ, chị sống cùng con
gái, thỉnh thoảng vẫn biểu diễn, viết kịch bản sân khấu. Chị không còn chạy
theo ánh đèn sân khấu như xưa, nhưng mỗi lần trở về Việt Nam, mỗi lần hát lại
*“Triệu đóa hồng”* hay *“Bang Bang”*, người ta lại thấy một Thanh Lan của ngày
cũ – tươi trẻ, hồn nhiên, và mãi là một phần ký ức đẹp đẽ của bao thế hệ người
yêu nhạc.
Cuộc đời Thanh Lan – dù có những bước ngoặt, những thị phi, và cả những nỗi
đau – nhưng trên hết, vẫn là một hành trình đầy đam mê, tận hiến cho nghệ thuật.
Và có lẽ, đó mới là điều khiến khán giả yêu thương và không bao giờ quên chị.